Wypalenie zawodowe: po czym je poznać i co z nim zrobić

Wypalenie zawodowe to nie jest to samo co zmęczenie ani depresja. Światowa Organizacja Zdrowia umieściła je w klasyfikacji ICD-11, ale wprost zaznaczyła, że nie jest to choroba ani stan medyczny. To zjawisko zawodowe wynikające z przewlekłego stresu w pracy, z którym nie udało się poradzić.

WHO opisuje je przez trzy wymiary: wyczerpanie i brak energii, rosnący dystans do pracy albo cynizm wobec niej, oraz poczucie spadku skuteczności zawodowej. Ważne zastrzeżenie z tej samej definicji: pojęcie odnosi się wyłącznie do pracy i nie należy go używać do opisu innych obszarów życia.

Po czym poznać wypalenie zawodowe

Zwykle nie przychodzi nagle. Narasta tygodniami i najpierw wygląda jak zwykłe przemęczenie.

• niedziela wieczorem jest gorsza niż poniedziałek rano
• rzeczy, które kiedyś sprawiały satysfakcję, są teraz obojętne
• drażnią Cię ludzie, którzy wcześniej nie drażnili
• zaczynasz mówić o swojej pracy z sarkazmem, także do siebie
• masz wrażenie, że mimo wysiłku nic nie robisz dobrze
• urlop pomaga tylko na czas urlopu

Ten ostatni punkt jest najbardziej charakterystyczny. Przy zwykłym zmęczeniu tydzień wolnego robi różnicę. Przy wypaleniu efekt znika w kilka dni po powrocie.

Kiedy to nie jest wypalenie, tylko coś innego

Trzeba to powiedzieć wprost, bo pomyłka kosztuje czas.

Jeśli obniżony nastrój, brak energii i utrata zainteresowań dotyczą całego życia, a nie tylko pracy, jeśli pojawiają się myśli o bezsensie albo o zrobieniu sobie krzywdy, jeśli nie możesz spać od tygodni albo chudniesz bez powodu, to nie jest temat na masaż ani na warsztat. To jest moment na rozmowę z lekarzem albo psychoterapeutą, i to pilnie.

Warto też wykluczyć przyczyny somatyczne. Niedoczynność tarczycy, niedokrwistość i niedobór żelaza dają objawy, które łatwo pomylić z wypaleniem. Podstawowe badania to morfologia, ferrytyna, TSH i fT4, witamina B12, glukoza i CRP.

Co realnie pomaga

Wypalenie bierze się z warunków pracy, więc same techniki relaksacyjne go nie odwrócą. Bez zmiany czegoś w pracy albo w granicach, które stawiasz, wracasz do punktu wyjścia.

Techniki pomagają natomiast w czymś innym i to jest konkretne: obniżają poziom pobudzenia na tyle, żeby dało się w ogóle myśleć o zmianach. Trudno podejmować decyzje o pracy, gdy układ nerwowy od miesięcy jest w trybie alarmowym.

Wierzę, że oddech bywa prostym, a jednocześnie głęboko wspierającym narzędziem w budowaniu kontaktu ze sobą i większej obecności w życiu.

Magdalena Szpak, terapeutka oddechem w Holistic Space

Z czego można skorzystać w Holistic Space

W Holistic Space przy ul. Szkolnej 33 w Świętochłowicach, kilkanaście minut od Katowic, przy przeciążeniu pracą najczęściej sięgamy po cztery rzeczy.

Terapia oddechem u Magdaleny Szpak, sesja 120 minut za 300 zł, uczy regulować pobudzenie w praktyce, nie w teorii. Hipnoterapia pomaga przy nawykach i przekonaniach, które podtrzymują przeciążenie, na przykład przy trudności z odmawianiem. Terapia dźwiękiem i praca z ciałem działają na napięcie, które zostaje w karku i szczęce.

Jeśli problem dotyczy całego zespołu, a nie jednej osoby, prowadzimy też warsztaty wellbeingowe dla firm, u nas albo w siedzibie firmy.

Od czego zacząć

Jeśli nie wiesz, która forma ma sens, zacznij od konsultacji startowej: 30 minut rozmowy za 100 zł, które odliczamy od pierwszej terapii. Wspólnie ustalimy, czy zaczynamy od pracy z ciałem, z oddechem czy z głową.

Znajdziesz nas przy ul. Szkolnej 33 w Świętochłowicach, z bezpłatnym parkingiem przed budynkiem. Dojazd i opinie sprawdzisz w wizytówce w Mapach Google.

Najczęstsze pytania o wypalenie zawodowe

Czy wypalenie zawodowe jest chorobą?

Nie. Światowa Organizacja Zdrowia w klasyfikacji ICD-11 opisuje wypalenie jako zjawisko zawodowe, a nie jako chorobę czy stan medyczny. Znajduje się w rozdziale o czynnikach wpływających na stan zdrowia, nie wśród jednostek chorobowych.

Czym wypalenie różni się od depresji?

Wypalenie odnosi się wyłącznie do pracy. Jeśli obniżony nastrój i brak energii obejmują całe życie, jeśli pojawiają się myśli rezygnacyjne, to sytuacja wymagająca kontaktu z lekarzem lub psychoterapeutą, a nie terapii wspierających.

Czy urlop wystarczy przy wypaleniu zawodowym?

Zwykle nie. Przy zwykłym przemęczeniu tydzień wolnego robi różnicę, przy wypaleniu efekt znika kilka dni po powrocie, bo przyczyna leży w warunkach pracy, a te się nie zmieniły.

Co Holistic Space oferuje przy wypaleniu zawodowym?

W Holistic Space w Świętochłowicach przy przeciążeniu pracą korzystamy z terapii oddechem, hipnoterapii, terapii dźwiękiem i pracy z ciałem. Dla firm prowadzimy warsztaty wellbeingowe. Zaczynamy od konsultacji startowej za 100 zł.

Jakie badania warto zrobić przy podejrzeniu wypalenia?

Warto wykluczyć przyczyny somatyczne dające podobne objawy. Podstawowy zestaw to morfologia, ferrytyna, TSH i fT4, witamina B12, glukoza oraz CRP. O zakres badań zapytaj lekarza rodzinnego.

Ten tekst ma charakter informacyjny i nie jest poradą medyczną. Sesje prowadzone w Holistic Space są wsparciem dobrostanu, nie są metodą leczenia ani zabiegiem medycznym i nie zastępują konsultacji z lekarzem ani psychoterapii.