Hipnoterapia: co to jest, jak wygląda sesja i czy działa

Hipnoterapia to praca nad konkretnym tematem z pomocą hipnozy, czyli stanu mocno skupionej uwagi, w którym łatwiej reagujesz na sugestie. Tak opisuje to towarzystwo psychologów zajmujących się hipnozą, działające w ramach Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego (APA). Hipnoza to według tej definicji stan świadomości ze skupioną uwagą i słabszym odbiorem tego, co dzieje się dookoła. Hipnoterapia to użycie hipnozy w pracy z problemem zdrowotnym albo psychologicznym. Hipnoza nie wyłącza świadomości: przez całą sesję wiesz, co się dzieje.

W Holistic Space w Świętochłowicach hipnoterapię prowadzą trzy osoby: Paulina Raszewska, Magdalena Tkacz i Daniel Łaszewicz. Sesja kosztuje 400 zł i trwa 90 minut, a u Magdaleny Tkacz 120 minut. Niżej opisujemy, czym hipnoza w gabinecie różni się od tej ze sceny, jak przebiega sesja, przy czym badania mówią o niej najwięcej, gdzie dowodów brakuje i kiedy lepiej zacząć od lekarza.

Czym jest hipnoza, a czym hipnoterapia

Hipnozę łatwo pomylić ze snem, ale to inny stan. W Holistic Space porównujemy go do chwili tuż przed zaśnięciem albo do momentu, gdy całkiem wciąga Cię książka. Podobnie bywa w czasie jazdy dobrze znaną trasą, kiedy po kilku kilometrach orientujesz się, że myśli krążyły zupełnie gdzie indziej. Uwaga zawęża się do jednej rzeczy, a reszta schodzi na dalszy plan.

Co dzieje się wtedy w mózgu? W badaniu z 2017 roku naukowcy wybrali spośród 545 zdrowych osób 57 takich, które w testach wchodziły w hipnozę bardzo łatwo albo bardzo trudno, i obejrzeli ich mózgi w rezonansie magnetycznym. W czasie hipnozy słabła aktywność obszaru, który ocenia, co w danej chwili jest ważne. Zmieniały się też połączenia między obszarami odpowiedzialnymi za kontrolę działania, odczuwanie ciała i błądzenie myślami. Autorzy wiążą te zmiany ze skupieniem uwagi i z lepszą kontrolą nad odczuciami z ciała i emocjami. Człowiek w hipnozie mniej też ocenia siebie z boku.

Hipnoterapia to praca z jednym tematem w tym stanie, na przykład z lękiem albo nawykiem. Samo wejście w hipnozę przypomina medytację z przewodnikiem: osoba prowadząca mówi spokojnym głosem, a Ty idziesz za jej słowami. Jeśli chcesz najpierw poćwiczyć skupienie bez niczyjej pomocy, opisujemy, jak zacząć medytować.

Hipnoza w gabinecie ma niewiele wspólnego z pokazami na scenie. Autorzy przeglądu badań nad hipnozą w medycynie, opublikowanego w 2016 roku w niemieckim czasopiśmie lekarskim, piszą, że największą przeszkodą w korzystaniu z niej jest obraz techniki, w której ktoś przejmuje władzę i manipuluje. Ten obraz utrwaliły właśnie pokazy sceniczne. Na sesji w Holistic Space to Ty prowadzisz, a hipnoterapeuta towarzyszy. Podczas hipnozy nie tracisz kontroli.

„Ludzie przed sesją boją się tego, co kojarzą z filmów i telewizyjnych show: utraty kontroli, niechcianych reakcji, całej tej dziwnej, mistycznej otoczki. Po pierwszej rozmowie mają pewność, że to coś zupełnie innego i bezpieczna forma terapii. Po sesji najczęściej słyszę, że ktoś nie spodziewał się, że może się tak zrelaksować i poczuć taką lekkość”, mówi Paulina Raszewska.

Czy hipnoza działa na każdego?

Nie w tym samym stopniu. Zdolność do wchodzenia w hipnozę i reagowania na sugestie psychologowie nazywają podatnością na hipnozę. Różni się ona między ludźmi i jest dość stała. W badaniu opublikowanym w 1989 roku 50 osób, zbadanych w czasie studiów w latach 1958 do 1962, sprawdzono ponownie po 10, 15 i 25 latach. Wyniki po ćwierć wieku były bardzo podobne: u połowy osób zmieniły się najwyżej o jeden punkt na dwunastopunktowej skali.

Od podatności zależy też efekt. Przegląd 85 badań z 2019 roku, w których zdrowym ochotnikom wywoływano ból w laboratorium, pokazał, że hipnoza z sugestią zmniejszenia bólu obniżała go o 42 procent u osób bardzo podatnych i o 29 procent u średnio podatnych. U mało podatnych korzyść była minimalna.

Osoby bardzo analityczne wchodzą w ten stan czasem wolniej, dlatego sesja w Holistic Space trwa 90 albo 120 minut i jest na to czas.

Jak wygląda sesja hipnoterapii krok po kroku

Tak przebiega sesja w Holistic Space:

1. Rozmowa. Mówisz, z czym przychodzisz, czego chcesz i co już było próbowane. Ustalacie, na czym skupi się ta sesja. Zajmuje to zwykle jedną trzecią spotkania.
2. Wprowadzenie w stan. Siedzisz albo leżysz wygodnie, z zamkniętymi oczami. Osoba prowadząca głosem prowadzi Cię do głębokiego odprężenia.
3. Praca. Zależnie od tematu: sugestie, wizualizacje, powrót do źródła reakcji, nowe sposoby odpowiadania na sytuację. Cały czas możesz mówić.
4. Wyjście i omówienie. Spokojny powrót, chwila na ułożenie wrażeń i rozmowa o tym, co się wydarzyło i co robić do następnego razu.

Sesja odbywa się w zamkniętym gabinecie, bez dźwięków z korytarza. W większości przypadków pamiętasz potem wszystko albo prawie wszystko. Stan przypomina bardzo realistyczny sen: obrazy bywają lekko zamglone, ale treść sesji zostaje.

Między sesjami dostajesz proste ćwiczenia do samodzielnej pracy, na przykład uważności albo oddechowe. Ile sesji? To zależy od osoby i od tematu, dlatego mówimy raczej o procesie niż o liczbie spotkań. Brak pewności siebie bywa do domknięcia w około trzech sesjach, przy głębszych, wieloletnich tematach, na przykład uzależnieniach, potrzeba więcej. Dla osób, które chcą pracować regularnie, jest pakiet 5 sesji.

Czy hipnoterapia działa? Co mówią badania

Badań nad hipnozą jest dużo, ale ich jakość jest bardzo różna. Najmocniejsze dowody dotyczą kilku konkretnych sytuacji.

Ból i stres przy operacjach i badaniach medycznych. Wspomniany przegląd z 2016 roku objął 34 badania z losowym przydziałem do grup i 2597 osób. Hipnoza zmniejszała ból i stres w czasie procedur medycznych bardziej niż postępowanie w grupach porównawczych. Efekt na ból był mały, na stres od małego do dużego, zależnie od analizy. W jednym z często cytowanych badań 200 osób przed operacją piersi losowo przydzielono do 15-minutowej sesji hipnozy z psychologiem albo do rozmowy z kimś, kto tylko słuchał. Po operacji grupa z hipnozą zgłaszała mniej bólu, nudności, zmęczenia i zdenerwowania, a w trakcie potrzebowała mniejszych dawek dwóch z czterech mierzonych leków. Przy bólu w ogóle, także przewlekłym, metaanaliza 42 badań z 2021 roku pokazała, że przeciętna osoba po hipnozie odczuwała mniejszy ból niż około 73 procent osób z grup porównawczych.

Zespół jelita drażliwego. To częsta dolegliwość jelit o nieznanej przyczynie: ból brzucha, biegunki albo zaparcia, wzdęcia. Rozpoznanie stawia lekarz. Przegląd Cochrane z 2007 roku znalazł tylko 4 badania ze 147 osobami i uznał, że są za słabe, by cokolwiek rozstrzygnąć. Potem badań przybyło. Analiza 41 badań z 2020 roku (4072 osoby) porównała różne metody psychologiczne: hipnoterapia skupiona na jelitach i terapia poznawczo-behawioralna miały najwięcej badań i najlepsze wyniki w dłuższym czasie. Autorzy zastrzegają, że badania miały wysokie ryzyko błędu, więc efekt jest prawdopodobnie zawyżony. Brytyjskie wytyczne NICE od 2008 roku zalecają rozważenie skierowania na terapię poznawczo-behawioralną, hipnoterapię albo terapię psychologiczną, gdy objawy nie ustępują po 12 miesiącach leczenia lekami. To, dlaczego brzuch reaguje na stres jako pierwszy, opisujemy osobno.

Lęk. Metaanaliza z 2019 roku (15 badań, 17 porównań) pokazała, że przeciętna osoba po hipnozie miała mniejszy lęk niż około 79 procent osób z grup porównawczych. Hipnoza działała lepiej w połączeniu z innymi metodami psychologicznymi niż sama. Jeśli lęk idzie w parze z napięciem w ciele, zobacz, od czego zaczynamy przy stresie i napięciu.

Sen. W przeglądzie 24 badań z 2018 roku hipnoza poprawiała sen w 14 z nich, w 7 nie dała korzyści, a w 3 wyniki były mieszane. Autorzy oceniają te badania jako małe i słabej jakości, więc to obiecujący kierunek, a nie dowód. Więcej piszemy na stronie o problemach ze snem.

Rzucanie palenia. Tu badania jeszcze niczego nie rozstrzygnęły. Przegląd Cochrane z 2019 roku (14 badań, 1926 osób) uznał, że dowodów jest za mało, by ocenić, czy hipnoterapia pomaga rzucić palenie skuteczniej niż inne formy wsparcia. Z praktyki Pauliny Raszewskiej efekty przy rzucaniu palenia i zmianie innych nawyków są bardzo dobre.

Te badania dotyczą określonych programów i grup, często osób w trakcie leczenia. Z żadnego nie wynika, że hipnoterapia może zastąpić leczenie choroby. W Holistic Space hipnoterapia jest wsparciem rozwoju i dobrostanu. Nie jest psychoterapią kliniczną ani leczeniem psychiatrycznym i ich nie zastępuje.

Hipnoza regresyjna: na czym polega

Hipnoza regresyjna to praca, w której osoba w hipnozie wraca myślami do wcześniejszych etapów życia. Cofanie się do młodszego wieku przegląd z 2016 roku wymienia wśród zjawisk, które mogą pojawić się w hipnozie. Na sesji w Holistic Space taki powrót do źródła reakcji bywa jednym z elementów pracy, obok sugestii i wizualizacji.

Czy hipnoterapia jest bezpieczna? Przeciwwskazania

W badaniach klinicznych hipnoza wypada pod tym względem dobrze. Według przeglądu z 2016 roku dwie metaanalizy nie wykazały więcej skutków ubocznych niż w grupach porównawczych. Przegląd Cochrane o paleniu nie znalazł dowodów szkód, choć zaznacza, że danych jest bardzo mało.

W Holistic Space obowiązują takie zasady:

• jeśli jesteś w trakcie leczenia psychiatrycznego albo psychoterapii, powiedz o tym przed sesją; hipnoterapia może je uzupełniać po rozmowie, nie zamiast nich,
• w stanach ostrych (epizod psychotyczny, ciężka depresja, myśli samobójcze) najpierw lekarz albo psychoterapeuta,
• o padaczce, ciąży i poważnych chorobach mówisz przed sesją, a osoba prowadząca dobiera formę pracy.

Masz wątpliwości, czy to dobry moment? Zadzwoń: 510 730 770. Wspólnie sprawdzimy, od czego zacząć.

Hipnoterapia w Holistic Space: od czego zacząć

Hipnoterapię prowadzą u nas trzy osoby i każda pracuje trochę inaczej.

• Paulina Raszewska jest dyplomowaną homeopatką i naturopatką oraz certyfikowaną hipnoterapeutką Polskiej Akademii Hipnozy. „Jako hipnoterapeuta pomagam uwolnić się od wewnętrznych blokad, ograniczających przekonań, niechcianych nawyków czy uzależnień”, mówi o swojej pracy. Prowadzi też terapię psycho-mentalną, 90 minut za 320 zł. W trakcie procesu daje ćwiczenia uważności, pracy z oddechem i z nerwem błędnym, a autohipnozy uczy dopiero po jego zakończeniu, kiedy osoba jest gotowa prowadzić się własnym głosem. Jako naturopatka patrzy też na wyniki badań, na przykład poziom witaminy D, B12 i żelaza.
• Magdalena Tkacz, również certyfikowana w Polskiej Akademii Hipnozy, pracuje z osobami, które czują, że utknęły w lęku, braku pewności siebie albo w schematach. „W mojej pracy najważniejsza jest uważność na drugiego człowieka. Nie pracuję »z problemem«, pracuję z Tobą”, mówi. Łączy hipnoterapię z Human Design; odczyt z interpretacją trwa 60 minut i kosztuje 250 zł.
• Daniel Łaszewicz jest bioenergoterapeutą z państwowym dyplomem i hipnoterapeutą. Prowadzi hipnoterapię duchową, spokojną pracę z tym, co w człowieku szuka sensu i ukojenia.

Pojedyncza sesja kosztuje 400 zł, pakiet 5 sesji 1800 zł.

Jeśli nie wiesz, do kogo z tej trójki się zapisać, zacznij od konsultacji startowej. To 30 minut rozmowy z Aleksandrą Sulewską, założycielką Holistic Space, w gabinecie, przez telefon albo online. Kosztuje 100 zł, które odliczamy od pierwszej terapii. Na koniec dostajesz propozycję metody i osoby. Czasem okazuje się, że lepszym początkiem będzie inne podejście, na przykład praca z oddechem, o której piszemy w artykule o rebirthingu.

Holistic Space mieści się przy ul. Szkolnej 33 w Świętochłowicach. Z centrum Katowic dojedziesz w około 15 minut, z Chorzowa w 10, a przed budynkiem jest bezpłatny parking.

Najczęstsze pytania o hipnoterapię

Jeśli czujesz, że to dla Ciebie, umów sesję albo zadzwoń: 510 730 770. Jeśli nie masz pewności, zacznij od konsultacji startowej.

Umów sesję Konsultacja startowa

Źródła: G.R. Elkins, A.F. Barabasz, J.R. Council, D. Spiegel, „Advancing research and practice: the revised APA Division 30 definition of hypnosis”, International Journal of Clinical and Experimental Hypnosis, 2015. H. Jiang, M.P. White, M.D. Greicius, L.C. Waelde, D. Spiegel, „Brain Activity and Functional Connectivity Associated with Hypnosis”, Cerebral Cortex, 2017. W. Häuser, M. Hagl, A. Schmierer, E. Hansen, „The Efficacy, Safety and Applications of Medical Hypnosis”, Deutsches Ärzteblatt International, 2016. C. Piccione, E.R. Hilgard, P.G. Zimbardo, „On the degree of stability of measured hypnotizability over a 25-year period”, Journal of Personality and Social Psychology, 1989. T. Thompson i in., „The effectiveness of hypnosis for pain relief: A systematic review and meta-analysis of 85 controlled experimental trials”, Neuroscience and Biobehavioral Reviews, 2019. G.H. Montgomery i in., „A randomized clinical trial of a brief hypnosis intervention to control side effects in breast surgery patients”, Journal of the National Cancer Institute, 2007. L.S. Milling i in., „Hypnosis and the Alleviation of Clinical Pain: A Comprehensive Meta-Analysis”, International Journal of Clinical and Experimental Hypnosis, 2021. A.N. Webb, R.H. Kukuruzovic, A.G. Catto-Smith, S.M. Sawyer, „Hypnotherapy for treatment of irritable bowel syndrome”, Cochrane Database of Systematic Reviews, 2007. C.J. Black i in., „Efficacy of psychological therapies for irritable bowel syndrome: systematic review and network meta-analysis”, Gut, 2020. NICE, „Irritable bowel syndrome in adults: diagnosis and management” (CG61), 2008, aktualizacja 2017. K.E. Valentine, L.S. Milling, L.J. Clark, C.L. Moriarty, „The efficacy of hypnosis as a treatment for anxiety: a meta-analysis”, International Journal of Clinical and Experimental Hypnosis, 2019. I. Chamine, R. Atchley, B.S. Oken, „Hypnosis Intervention Effects on Sleep Outcomes: A Systematic Review”, Journal of Clinical Sleep Medicine, 2018. J. Barnes, H. McRobbie, C.Y. Dong, N. Walker, J. Hartmann-Boyce, „Hypnotherapy for smoking cessation”, Cochrane Database of Systematic Reviews, 2019.

Sesje prowadzone w Holistic Space są wsparciem dobrostanu. Nie są metodą leczenia ani zabiegiem medycznym i nie zastępują konsultacji, diagnozy ani leczenia u lekarza. Jeśli jesteś w trakcie leczenia, jesteś w ciąży albo masz wątpliwości, powiedz o tym przed sesją.